〜とき
Khi…, lúc… (mệnh đề thời gian)
Cách kết hợpThể thường + とき ／ Danh từ + の + とき ／ Tính từ đuôi な + な + とき
とき nghĩa là "khi, lúc". Đặt mệnh đề ở thể thường (hoặc danh từ + の, tính từ) trước とき, bạn được mệnh đề "khi…": 日本へ行くとき (khi đi Nhật), 子どものとき (hồi còn nhỏ), 暇なとき (lúc rảnh). Về bản chất, đây là mệnh đề bổ nghĩa cho danh từ とき — cùng cơ chế với mẫu bổ nghĩa danh từ bạn đã học.
Điểm quan trọng nhất là dạng của động từ trước とき: thể る nghĩa là hành động ĐÓ chưa xong khi hành động chính xảy ra; thể た nghĩa là đã xong. So sánh: 日本へ行くとき、かばんを買いました — mua cặp trước khi đi (lúc còn ở nhà); 日本へ行ったとき、お寺を見ました — ngắm chùa sau khi đã đến Nhật.
Dạng của động từ trước とき độc lập với thì ở cuối câu — hãy nhìn quan hệ trước/sau giữa hai hành động, đừng dịch máy móc theo đuôi ます／ました.
Ví dụ
日本へ行くとき、新しいかばんを買いました。
Lúc sắp đi Nhật, tôi đã mua một chiếc cặp mới.
日本へ行ったとき、京都のお寺を見ました。
Khi đến Nhật, tôi đã đi ngắm chùa ở Kyoto.
子どものとき、よく川で泳ぎました。
Hồi còn nhỏ, tôi thường bơi ở sông.