迷惑の受身

Tiếng Nhật có một cách dùng bị động không có trong tiếng Việt: bị động phiền toái, diễn tả việc người nói chịu thiệt, khó chịu vì hành động của ai đó hoặc vì sự việc xảy ra. Kinh điển nhất là 雨に降られました — dịch sát là "bị mưa rơi", tức "bị dính mưa, khổ vì mưa".

Điểm đặc biệt: cả tự động từ cũng dùng được ở dạng này (降る, 泣く, 死ぬ…), điều không thể có trong bị động thông thường. Người hay vật gây phiền đi với に: 赤ちゃんに泣かれて寝られなかった (bị em bé khóc nên không ngủ được) — em bé chỉ khóc thôi, nhưng người nói lãnh hậu quả.

Khi hành động chạm vào đồ vật hay bộ phận cơ thể của mình, tiếng Nhật giữ người bị hại làm chủ ngữ chứ không lấy đồ vật làm chủ ngữ: 足を踏まれました (bị giẫm vào chân), 財布を盗まれました (bị lấy trộm ví) — không nói 私の足は踏まれました. Cứ gặp câu bị động mà "khổ chủ" đứng đầu câu, hãy nghĩ ngay đến cách dùng này.

Examples

• 帰かえる時とき、雨あめに降ふられました。

  Trên đường về, tôi bị dính mưa.

• 夜中よなかに赤あかちゃんに泣なかれて、寝ねられませんでした。

  Nửa đêm em bé khóc nên tôi không ngủ được.

• 電車でんしゃで隣となりの人ひとに足あしを踏ふまれました。

  Trên tàu điện, tôi bị người bên cạnh giẫm vào chân.

Related patterns

• 受身形（〜られる）
• ものの受身